Gereedschapskist voor de technisch specialist

Bas Vaessen, 12 januari 2016

Een techneut beheerst zeer specifieke tools in zijn vak. Dat is ook zijn passie. Om de kern van zijn vak over te dragen naar zijn manager, collega of klant, heeft hij hele andere tools nodig. Namelijk communicatie tools.

Mijn naam is Bas Vaessen en ik voer mijn vak, mijn passie al meer dan 25 jaar uit. In de rol van trainer, trainingsacteur en coach weet ik hoe moeilijk het soms is voor de technisch specialist om zijn kennis en inzichten over te dragen. ‘Het gaat toch om de inhoud’, is wat ik vaak terug hoor. ‘Nee’ is hierop mijn antwoord.

In de communicatietrainingen van Mikrocentrum, zoals de training Communicatie op de werkvloer en Communicatie voor (project)managers, maar ook bij de training De (Service)engineer als ambassadeur wordt gewerkt aan de communicatietools. Het gaat erom die tools en vaardigheden te ontwikkelen die ervoor zorgen dat u uw vak kunt overdragen zodat de ander doet wat voor u nodig is. Zodoende zal het beste resultaat behaald worden.


Vier niveaus

Iedereen weet wel dat er bij communicatie een zender en een ontvanger nodig is. De zender communiceert een boodschap naar de ontvanger. Echter, iedere communicatie bevat een boodschap op vier niveaus: inhoud, structuur, interactie en emotie. De inhoud is gelijk aan uw vak. De structuur heeft te maken met de volgorde waarop u delen van de boodschap overdraagt. Als deze twee niveaus worden geaccepteerd door de ontvanger dan heeft u een prettig gesprek. In de trainingen die ik uitvoer gaat we onderzoeken wat er in de gesprekken gebeurt die niet aangenaam zijn, dus waar de niveaus 3 en 4 niet optimaal worden ingezet. Uiteraard benoemen we eerst wat al wel goed gaat.


123managementDe Roos

In mijn ervaring gaat het mis in de communicatie op het niveau van interactie en emotie. Een prachtig hulpmiddel om de interacties in kaart te brengen is de ‘Roos van Leary’. De Amerikaanse psycholoog Timothy Leary heeft de manier hoe mensen met elkaar omgaan in een windroos geplaatst. Hij gebruikt hierin twee assen.

  1. de wijze van invloed: Boven-Onder en
  2. de wijze van coöperatie: Tegen- Samen.

Een voorbeeld

Wat gebeurt er met uw gevoel als een collega u als volgt benadert:


Collega: Hé, jij (met luide stem en geïrriteerde toon), wat is dit een onzinnig rapport.

U: (schrikt, kijkt verbaast) maar ik heb precies gedaan wat je mij hebt gevraagd.

Collega: jeetje, dan heb je niet goed geluisterd. (draait met zijn ogen).

U: maar ik heb precies opgeschreven wat jij hebt gevraagd. (geïrriteerd)

Collega: nou, dan zal ik het nog eens heel duidelijk tegen je zeggen (op verontwaardigde toon).


Tot zover de dialoog. Dit gesprek kan escaleren. Op inhoudsniveau gaan ze hier niet snel uitkomen. In de communicatie gaat het hier mis omdat “de collega” u aanspreekt op een onaangename toon.


Leren is leuk!

Tijdens de communicatietrainingen van Mikrocentrum gaan we onderzoeken, uitproberen en oefenen hoe we hier gezamenlijk, op een professionele en positieve wijze uit kunnen komen. We doen dit met de nodige lol en humor. Want: Leren is leuk!