Hoogste tijd voor lean productontwikkeling

Mikrocentrum,  7 augustus 2015
process improvement

Lean manufacturing heeft inmiddels aardig voet aan de grond gekregen in de Nederlandse maakindustrie. Steeds meer bedrijven hebben hun productie lean ingericht en zich zo met succes gewapend tegen de lagelonenconcurrentie. Echter, hoe ‘leaner’ productie, des te meer doet zich gevoelen dat productontwikkeling achterblijft.

 

Althans, dat stelt Siego de Sitter van CRAFT Lean Management, een internationale groep van ervaren lean-professionals:

“Het was logisch om met lean in productie te beginnen, maar nu is het net zo logisch om productontwikkeling – de ‘aanvoerlijn’ naar productie – lean aan te pakken.”

 

Productie is ‘grijpbaar’, want tastbaar (fysieke producten), stuurbaar (ERP) en berekenbaar (kostprijs). Dus was het niet meer dan logisch om de invoering van lean-principes te starten in productie – daar waren de quick wins te halen. Talloze bedrijven hebben flow in hun productie gebracht, de logistiek slim georganiseerd en verspillingen geëlimineerd.

 

Doorlooptijdverkorting begint in de ‘aanvoerlijn’ naar productie

De primaire winst van lean is doorlooptijdverkorting en dat vertaalt zich in kostenbesparing dankzij efficiencyverbetering en minder verliezen (denk aan wachttijden, onderhanden werk, etc.).

Productontwikkeling daarentegen lijkt ‘ongrijpbaar’, minder vatbaar voor verbetering, want minder zichtbaar, minder meetbaar en minder procesgefocust. Van oudsher wordt in productontwikkeling de urgentie van doorlooptijd(verkorting) niet zo gevoeld; integendeel, je moet de ‘creatieven’ de tijd gunnen om tot een goed ontwerp te komen.

 

 

Eerst in productie

Het is misschien wat zwart-wit gesteld, maar bovenstaande redenering verklaart wel waarom ‘lean’ in productie al stevig ingang heeft gevonden en nog nauwelijks in één adem met productontwikkeling/engineering wordt genoemd. Er zijn maar weinig bedrijven die al zelfstandig tot een visie op lean productontwikkeling zijn gekomen. Echter, de harde noodzaak doet zich steeds meer gevoelen. Want lean manufacturing mag een succesvol antwoord zijn op de lagelonenconcurrentie, en een van de redenen waarom we productie uit het goedkopere Oosten zien terugkeren, maar in Oost-Europa en zeker in Zuidoost-Azië zit men niet stil. Daar stijgen de loonkosten, rukt de automatisering op en komt lean in beeld. Met alleen lean productie valt de strijd dus niet meer te winnen en dus verschuift het ‘slagveld’ naar de voorkant, het creatieve proces van productontwikkeling en engineering.

 

 

Tijd voor lean productontwikkeling

Veel harde feiten zijn er niet, meldt Siego de Sitter, maar uit eigen contacten weet hij dat bijna alle bedrijven er niet in slagen hun ontwikkelprojecten volgens de tijdsplanning af te ronden.

“Gemiddeld moeten projecten 20 tot 50% sneller. Dus is het logisch dat lean om de hoek komt kijken; dat gaat immers over doorlooptijdverkorting. En dan pak je de kostenbesparing vanzelf mee. Bovendien kun je met lean de time-to-market verkorten en dat betekent meer omzet en winst. De straf voor het te laat op de markt komen is tegenwoordig groot.

Maar het gekke is dat men kosten nog altijd beter kan meten dan doorlooptijden. Bij lean manufacturing hebben we gezien dat het klassiek sturen op efficiency de doorlooptijden verlengt. En als men dan toch de planning wil halen, is de eerste reflex: harder werken. Dat helpt maar ten dele, want de oorzaken van vertraging worden er niet mee weggehaald. Oftewel, als je sneller wilt worden in productontwikkeling, moet je het slimmer organiseren en dan komt lean product development om de hoek kijken. Dat vindt zijn oorsprong, net als lean manufacturing, in Japan, waar Toyota (bekend van zijn Production System) weer het voorbeeld is van de toepassing van lean-principes.

 

 

Mentaliteitskwestie

Natuurlijk is productontwikkeling een heel ander proces dan productie: iteratief en variabel vs. lineair en voorspelbaar, flow van kennis resp. materiaal, lange vs. korte doorlooptijden, enzovoort. Toch vindt De Sitter het gerechtvaardigd om van lean te spreken.

“De basisprincipes (waarde, waardestroom, flow, pull en continue verbetering) zijn universeel toepasbaar op elk proces, dus ook in de zorg, op kantoor of in productontwikkeling. De uitwerking is telkens anders, maar invoering van lean begint met een houding: een bepaald soort nuchterheid, afgaan op de feiten, langetermijndenken, het proces centraal stellen en besturing/projectmanagement en continue verbetering daar zoveel mogelijk mee integreren. Daarbij moet er voldoende draagvlak zijn in het bedrijf, bij medewerkers en management.

De essentie is dat je mensen anders laat kijken naar hun alledaagse werkelijkheid. Dan kan er een vonk overspringen: wij kunnen dingen anders, slimmer doen. Stel jezelf de vraag: Hoe doen we het nu en waar zit de verspilling? Als je daarvoor de nieuwsgierigheid en het geloof hebt, dan komen de methodes wel.

 

Lean is blijkbaar dus vooral een mentaliteitskwestie. En daarnaast ook heel nuchter de balans op maken. 

Gerelateerde opleidingen

Cursus Lean Product Development
Deze cursus lean is een bundeling van specifieke handvatten en tools om de Lean filosofie toe te passen in een product ontwikkelomgeving.