Interview Fred Bijsterveld, Manager Process Engineering, vakdocent Spuitgieten en lid van de NRK-examencommissie

Mikrocentrum, 16 november 2015
foto fred bijsterveld

Nadat Fred Bijsterveld afgestudeerd was aan de opleiding  Bouwkunde kwam hij terecht bij DPI, waar ook zijn vader werkte. Terwijl hij zich bekwaamde in het spuitgietvak liep hij er regelmatig tegen aan dat men hem geen antwoord kon geven op zijn vragen. “We doen dit, want het moet altijd zo.” Hij wilde niet “alleen trucjes leren” maar ook de achterliggende theorie begrijpen. Dat maakt je, volgens Bijsterveld, een veel completere spuitgieter en het verbetert je spuitgietprocessen.

 

Bijsterveld vertelt: “Spuitgieten, daar zitten bepaalde technieken aan vast en daar moet je je netjes aan houden omwille van de procesbeheersing en productkwaliteit. Ook kunststoftechnologie is van belang, want dat bepaalt uiteindelijk ook het proces. Je moet weten met welke kunststoffen je werkt en hoe je daarmee om dient te gaan. Het is belangrijk om de groepen uit elkaar te houden en te weten hoe bijvoorbeeld een bepaald type kunststof reageert op temperatuur en snelheid. Ook moet je in je materiaalkeuze meenemen welk type kunststof geschikt is voor het eindgebruik van het product.”

 

Is het spuitgietvak ook te leren zonder opleiding?

Nee absoluut niet. Je hebt een theoretische achtergrond nodig om de praktijk te snappen. Spuitgieten is te ingewikkeld om zonder onderliggende theorie goed te kunnen presteren. Daarom wilde ik ook gaan doceren, om mijn kennis weer over te dragen. Bovendien is iedereen met zijn vak bezig en gemotiveerd. Het is niet alleen super om te doen, je weet ook dat het noodzakelijk is. Ook nu nog is er nog steeds onvoldoende kennis bij de mensen die de hele dag producten maken. Die kennis kan ze gewoon helpen en dat wéét je. Het ‘wegleren van kennis’ is gewoon leuk, want je weet hoeveel je er zelf aan hebt gehad. 
Ik ben ook nog niet uitgeleerd, ondanks het feit dat ik het druk heb. Ik combineer het lesgeven met een 40-urige werkweek bij DPI en blijf mijn kennis bijhouden. Als je stopt met leren is het heel gauw afgelopen. Dat klinkt een beetje oubollig, maar het is absoluut waar. Stilstand is achteruitgang. Zeker in de kunststofwereld, want die ontwikkelt zich supersnel met nieuwe technieken en nieuwe materialen.

 

Welke trends en ontwikkelingen signaleer je in de markt?

Levertijden en doorlooptijden worden steeds korter. Klanten worden steeds kundiger, zo hebben sommigen ontwikkelaars in dienst met verstand van spuitgieten. Dat is positief want dan kun je meer met ze sparren over technieken.

Verder is 3D printen een belangrijke trend. Er is toenemende vraag naar kleine series en prototyping. De Freeformer van Arburg kan echt mooie producten maken. Het is vaak zo dat een bedrijf vragen krijgt over de maakbaarheid van producten. Dan kun je het 3D printen en kan de klant het gewoon testen, want de prototypes zijn behoorlijk functioneel. Dat is een mooie ontwikkeling.

 

Kan onze spuitgietindustrie de concurrentie met het Verre Oosten aan?

Jazeker, maar dan wel op kwaliteit en niet op kwantiteit. Klanten zijn afkeur al snel moe, dus kennis zal nodig zijn om de strijd aan te gaan. Ik denk dat uiteindelijk kwaliteit dan zal winnen.

  

Wat kan volgens u beter bij de Nederlandse en Vlaamse spuitgietindustrie?

Ik zie een enorme kans in het verbeteren van onze kunststof- en spuitgietkennis, en dan niet alleen bij machinestellers maar bedrijfsbreed. Zo kunnen we onze positie in de markt nog aanzienlijk verbeteren. Bij veel bedrijven wordt onderschat wat er allemaal bij komt kijken, terwijl dit wel de kwaliteit van je product bepaalt. Spuitgieten is bij voorbeeld zoveel meer dan alleen maar een matrijs vullen met kunststof. Procesproblemen kunnen veel beter aangepakt worden door kennis toe te passen. Bovendien zal de kwaliteit van de processen verbeteren, waardoor hoge uitvalkosten bespaard blijven.

 

Hoe sluit u tijdens uw lessen aan op de markt?

Minimaal één keer per jaar update ik het lesmateriaal en voeg ik nieuwe, actuele voorbeelden toe. Je hebt heel veel theoretische kennis van spuitgieten nodig en die moet je kunnen koppelen aan de dagelijkse praktijk. Maar het kan ook andersom; bijvoorbeeld als je een opdracht krijgt tijdens je werk waar je niet uitkomt. Dan heb je altijd nog je boek als naslagwerk en verder heb ik ook nog steeds met een aantal oud-cursisten contact. Die laat ik gewoon naar het werk mailen als ze toch nog vragen hebben.

 

Wat voor doorgroeimogelijkheden ziet u voor een goed opgeleide spuitgieter met ervaring?

Een spuitgieter met een goede opleiding, kennis en kunde hoeft niet per se veel ervaring te hebben. Als de persoon technisch is kan hij met een gedegen training snel aan de slag. De ervaring komt dan vanzelf. De getrainde spuitgieter zal zich al snel gaan onderscheiden ten opzichte van de ongetrainde collega’s. Ik heb er zelf de voorbeelden van gezien, ik zie dit bijvoorbeeld ook bij DPI gebeuren. Jonge, technische medewerkers kunnen snel carrière maken. Ik denk dat er veel mogelijkheden zijn. Een echte vakman op spuitgietgebied is zijn geld dubbel en dwars waard.

Als medewerker onderscheidt je jezelf door middel van kennis en kunde, doordat je goede producten aflevert, de processen beheerst en op tijd kunt werken.  Als machinesteller kun je bijvoorbeeld altijd een proefspuiter worden als je je kennis goed bijhoudt. Kansen genoeg. Maar het ligt er ook een beetje aan hoe technisch je bent en wat je vooropleiding is.

 

Wat is het lastigste waar je als docent in de praktijk tegenaan loopt?

Als je een ervaringsdeskundige in de groep hebt die iets al jaren op een bepaalde manier doet en tijdens de cursus moet afleren. Dat is lastig maar het lukt uiteindelijk wel. Je moet ze gewoon laten zien dat het werkt en op den duur gaan ze wel om.

  

Wat geeft u de cursisten mee tijdens de lessen?

Eigenlijk twee dingen. Ten eerste dat ze na tien weken zelfstandig een aantal zaken kunnen uitvoeren zoals een matrijs inbouwen en een spuitgietproces opzetten. En ten tweede, dat ze ervaren dat inzicht en kennis onontbeerlijk is. Zo zijn er uitgangspunten waarmee ik in les 1 begin en de hele cursus terugkomen. De deelnemers hebben de theorie dan niet alleen van buiten geleerd, maar ook daadwerkelijk toegepast in de praktijk. Tijdens de cursus merk je dan dat je met voldoende kennis makkelijker kunt spuitgieten en het leuker zal worden omdat je de processen beter begrijpt.

 

Wat voor reacties krijgt u van deelnemers?

Vaak zijn het leuke dingen. Cursisten die je na afloop komen bedanken en het heel interessant hebben gevonden. Ze hebben veel geleerd en kunnen het fijn toepassen. En ze zeggen ook wel “het gaat me gewoon veel makkelijker af”.