Spuitgiet Operator: een functie die vaak onderschat wordt

BAREND BLOM, OPLEIDINGSMANAGER KUNSTSTOF- EN MATRIJSTECHNOLOGIE, 16 augustus 2018
spuitgiet operator
Spuitgiet Operator – veel vakkennis en teamspeler

Kunststof spuitgieten is een vak waarbij kennis voortdurend op peil gehouden moet worden. Het is dan ook geen trucje wat in de dagelijkse praktijk steeds herhaald kan worden. Het lijkt zo simpel: kunststof granulaatkorrels verwarmen, in een matrijs injecteren, vervolgens af laten koelen en klaar … maar schijn bedriegt. Een goede Spuitgiet Operator is van grote waarde voor een bedrijf. Hij/zij is namelijk in staat om mogelijke problemen voor te blijven en kunststof spuitgietproducten met een constante kwaliteit en hoge output te leveren.

Wat maakt het spuitgietproces dan zo lastig?

De steeds veranderende omstandigheden. Neem bijvoorbeeld de grondstoffen, zoals het kunststof granulaat wat nooit van dezelfde kwaliteit of samenstelling is. Dat heeft te maken met verschillende materiaal partijen. Bestelt u 10 zakken van 25 kg of een silo materiaal, dan is de kans groot dat bij een volgende bestelling de grondstof net even wat anders is qua samenstelling. Er gelden weliswaar bepaalde marges voor de afwijking van de samenstelling, maar in de praktijk is bijvoorbeeld het vloeigedrag altijd net iets anders dan de vorige partij.

De hoeveelheid vocht in het materiaal en in de lucht zijn ook van invloed. Sommige materialen moeten worden gedroogd op een bepaalde temperatuur en gedurende een bepaalde tijd. Apparatuur heeft altijd een afwijking en de weg naar de machine is soms lang. Hierbij kan er sprake zijn van opstoppingen (bijv. een productiestop) waardoor het materiaal dat in de aanvoer zit kan degraderen of opnieuw vocht kan gaan opnemen.

Kunststof producten worden in verschillende kleuren geleverd en dat betekent dat kunststof granulaat bij de machine ingekleurd wordt met kleurstof (kleur masterbatch). Dit is een extra factor die van invloed kan zijn op de verwerkbaarheid als geheel. Iedere kleur afzonderlijk heeft ook weer invloed.

Omdat steeds vaker gerecyclede kunststoffen gebruikt worden, wat in feite een mix is van verschillende soorten kunststoffen, is het vloeigedrag moeilijk in te schatten en het proces lastig constant te houden.

Invloed van spuitgietmatijs, spuitgietmachine en omgeving

De kunststof granulaatkorrels worden door verwarming plastisch gemaakt, geforceerd in een vorm (matrijs) gespoten en daarna via een koelmedium dat via een circuit door de matrijs stroomt gekoeld. De warme massa stolt en het product krimpt in de matrijs. Deze volumevermindering van het materiaal moet worden gecompenseerd zodat het product aan de specificatie (kwaliteit en functionaliteit tegen de gestelde kostprijs) zal voldoen. Hoe deze krimp wordt gecompenseerd? Vraag het de Spuitgiet Operator …

Tijdens het productieproces neemt de temperatuur in de productieruimte toe (door opwarming van matrijzen, machines en randapparatuur). Dit is van invloed op het productieklimaat, evenals tocht door het openen van ramen, deuren en bedrijfsdeuren en ook de luchtvochtigheid. Het is belangrijk om de condities waaronder wordt geproduceerd constant te houden. Hoe meer variaties, hoe lastiger een proces onder controle te krijgen én te houden is.

Inzicht in het spuitgietproces, maar ook in de productieketen

Een goede Spuitgiet Operator heeft een combinatie van theoretische en praktische kennis. Hij/zij is daardoor in staat te beredeneren, te berekenen, te testen en te meten wat er met het materiaal, matrijs, machine en product gebeurt. Als de operator één parameter instelling wijzigt. dan duurt het even voordat de gevolgen van die actie zichtbaar/meetbaar worden.

Een Spuitgiet Operator zal nooit meerdere parameters tegelijkertijd wijzigen. Dat is immers een rampscenario voor nieuwe- of het verschuiven van productieproblemen. 

Combinatie van kennis, inzicht, ervaring en overleg

Wat maakt een Spuitgiet Operator een spuitgiet professional? De combinatie van:

  • Kennis (door opleiding en zelfstudie)
  • Inzicht (de juiste verbanden leggen en/of uitzoeken)
  • Ervaring (“meters/uren” maken aan de machines)
  • Overleg (synergie met collega’s en als team functioneren of binnen het netwerk)

Waardering

Het vak van Spuitgiet Operator is dus beslist géén trucje of kunstje en verdiend de juiste opleiding, waardering en beloning.

Krapteberoep

Er is veel behoefte aan Spuitgiet Operators of aanverwante functies zoals; Machinestellers, Proefspuiters, Procestechnologen, Troubleshooters, etc. Dat is ook niet zo gek als u bedenkt dat er kennis moet zijn op gebied van: grondstoffen, spuitgietmatrijzen, spuitgietmachines, randapparatuur, spuitgietproces, kwaliteitssystemen en het aankomt op communicatie & teamwork. Bovendien wordt het speelveld steeds internationaler.

Ons advies:

Opleiden, motiveren, uitdagen, waarderen, belonen, vrijheid en persoonlijke ontwikkeling bieden. Voor het deel opleiden bieden wij de oplossing. Bekijk het opleidingsaanbod van het vakgebied Kunststof- en Matrijstechnologie. 

 

Naar opleidingsaanbod